Toegang tot financiering blijft een van de grootste uitdagingen voor kleine en middelgrote ondernemingen (mkb's) in opkomende markten. Wereldwijd wordt de jaarlijkse financieringskloof voor mkb-bedrijven geschat op ongeveer USD 8 biljoen, waarmee zo'n 40% van de formele mkb's onvoldoende toegang heeft tot passende financiering. Toch is een gebrek aan kapitaal niet altijd het probleem. In veel landen beschikken pensioenfondsen, banken, stichtingen en familiebedrijven immers wel over aanzienlijke financiële middelen. Een beperkte verschuiving van deze middelen kan een groot verschil maken. Zo zou bijvoorbeeld slechts 2% van het vermogen van Afrikaanse pensioenfondsen (ongeveer USD 7 miljard), voldoende zijn om de beschikbare financiering voor mkb-bedrijven te verdubbelen. De uitdaging ligt vooral in het effectief mobiliseren van dit kapitaal voor mkb-financiering.
Samen met GSG Impact heeft DGGF onderzocht hoe lokaal kapitaal kan worden ingezet om de financiering van mkb-bedrijven te versterken. Op basis van inzichten uit de DGGF-portfolio en casestudies uit Ghana, Marokko, Colombia en India brengt het onderzoek in kaart welke factoren bijdragen aan het succesvol aantrekken van lokale investeerders.
Belangrijkste uitdagingen en succesfactoren
Het onderzoek identificeert vier veelvoorkomende obstakels die ervoor zorgen dat lokaal kapitaal niet effectief wordt ingezet voor mkb-financiering.
- Gebrek aan verbindingen: investeerders en fondsbeheerders weten elkaar vaak moeilijk te vinden.
- Verschillen in investeringsomvang: de gewenste investeringsbedragen van investeerders sluiten niet altijd aan bij de financieringsbehoefte van mkb-bedrijven.
- Onvoldoende vertrouwen: lokale en internationale investeerders wachten regelmatig op elkaar om de eerste stap te zetten.
- Beperkte capaciteit: er zijn te weinig ervaren fondsbeheerders die institutioneel kapitaal effectief kunnen beheren en inzetten.
- De studie laat zien dat succesvolle fondsen deze obstakels weten te overwinnen door lokale investeerders al vroeg te betrekken bij de fondsstructuur, geloofwaardige eerste investeerders aan te trekken en investeringsstructuren te ontwikkelen die risico en rendement op een goede manier in balans brengen.
Beeld: © Nino / Unsplash
Lessen uit Ghana, Marokko, Colombia en India
Het paper beschrijft verschillende voorbeelden van succesvolle mobilisatie van lokaal kapitaal. Zo werkte in Ghana het Ci-Gaba Fund nauw samen met lokale pensioenfondsen en maakte het gebruik van blended finance-structuren om het vertrouwen van lokale investeerders te vergroten. Daarnaast laat het Mohammed VI Investment Fund in Marokko zien hoe publieke middelen aanzienlijke private investeringen kunnen aantrekken, mits het fonds onafhankelijk wordt bestuurd en professioneel wordt beheerd. Tot slot, benadrukken de ervaringen uit Colombia en India het belang van sterke eerste lokale investeerders en het ontwikkelen van een duurzaam investerings-ecosysteem. In Colombia hielp een vroege investering van Fundación Bancolombia om het vertrouwen van internationale investeerders te winnen en de investeringspropositie te valideren. In India liet SIDBI zien hoe katalytisch publiek kapitaal een bredere markt in beweging kan brengen. Het initiatief droeg bij aan het mobiliseren van meer dan USD 12 miljard binnen het investerings-ecosysteem.
Deze voorbeelden maken duidelijk dat er geen universele aanpak bestaat, maar tonen wel aan dat sterke betrokkenheid van lokale investeerders een belangrijke rol speelt bij het versterken van mkb-financiering.
Vooruitblikken
Het onderzoek laat zien dat het mobiliseren van lokaal kapitaal niet alleen draait om individuele investeringen. Succes vraagt om een sterk investerings-ecosysteem, met goede regelgeving, ervaren fondsbeheerders en betrokken lokale investeerders. Al met al kan lokaal kapitaal, onder de juiste omstandigheden, een belangrijke bijdrage leveren aan een betere toegang tot financiering voor mkb-bedrijven en aan de verdere ontwikkeling van duurzame financieringsmarkten.
Lees het volledige onderzoek voor meer informatie over de casestudies en manieren om lokaal kapitaal vrij te maken voor de groei van mkb-bedrijven.