In juni vond in Nairobi, Kenia, het wereldwijde seminar van de Donor Committee for Enterprise Development (DCED) plaats, met steun van het ministerie van Buitenlandse Zaken en FMO. De discussies maakten duidelijk dat de sector steeds vaker kiest voor maatwerk en marktgerichte oplossingen om mkb-financiering toegankelijker te maken. DGGF draagt actief bij aan deze ontwikkeling.
Nieuwe ontwikkelingen in de ondersteuning van mkb-bedrijven
De Donor Committee for Enterprise Development (DCED) brengt sinds 1979 donoren, foundations en VN-organisaties samen om kennis en ervaringen uit te wisselen over private-sectorontwikkeling. De laatste jaren heeft het netwerk zich steeds sterker gericht op mkb-financiering, met een groeiende betrokkenheid van ontwikkelingsfinancieringsinstellingen (DFI’s), investeerders en fondsbeheerders.
De ontwikkelingssector heeft begunstigden lange tijd voornamelijk ondersteund met officiële ontwikkelingshulp (ODA) in de vorm van subsidies. Nu ODA-budgetten onder druk staan en de onzekerheid toeneemt, groeit de aandacht voor meer marktgerichte benaderingen. Tijdens het seminar stonden deze ontwikkelingen centraal. DGGF bracht daarbij praktijkervaring in tijdens drie discussies.
Beeld: Triple Jump
(1) De mkb-financieringsmarkt: een steeds groter wordende “missing middle”?
Een van de discussies ging over de vraag of het concept van de missing middle nog steeds de juiste manier is om naar mkb-financiering te kijken. De discussie ging niet zozeer over de omvang van de financieringskloof, maar over de vraag hoe verschillende groepen mkb-bedrijven beter kunnen worden gesteund. Mkb-bedrijven verschillen sterk van elkaar, net als hun financieringsbehoeften. Deze kunnen variëren van werkkapitaal en groeifinanciering tot financiering voor uitbreiding en investeringen in bedrijfsmiddelen. De mkb-segmentatie die in 2018 werd ontwikkeld, vormde hierbij een belangrijk uitgangspunt.
De financieringskloof voor micro-, kleine en middelgrote ondernemingen blijft groot. De World Bank schat deze op 5,7 biljoen dollar. Tegelijkertijd is er de afgelopen jaren veel veranderd. Banken bereiken mkb-bedrijven steeds beter met instrumenten zoals INVEST. Ook ontstaan nieuwe financieringsbronnen, bijvoorbeeld door lokaal pensioenkapitaal in te zetten via een Fund of Funds voor mkb-financiering in Ghana. Daarnaast bieden nieuwe aanbieders van mkb-financiering ondernemers steeds meer keuze, van leningen tot eigen vermogen. Daardoor krijgen ook bedrijven die eerder moeilijk toegang hadden tot financiering vaker passende ondersteuning. Hoewel opschaling nodig blijft, zijn er steeds meer aanwijzingen dat steeds meer ondernemingen in de missing middle toegang krijgen tot passende financiering.
(2) Kunnen we markten ontwikkelen voor duurzame en effectieve Business Development Services (BDS)?
Een tweede onderwerp was hoe Business Development Services (BDS) lokale mkb-bedrijven beter kunnen ondersteunen bij hun groei, bijvoorbeeld door hun omzet te vergroten, meer werkgelegenheid te creëren en de toegang tot financiering te verbeteren. Daarbij werd ook benadrukt dat BDS-aanbieders over een duurzaam verdienmodel moeten beschikken, zodat zij hun dienstverlening kosteneffectief kunnen aanbieden en verschillende inkomstenbronnen kunnen ontwikkelen.
Tijdens het seminar werd daarnaast besproken hoe een systeembenadering, zoals DCED die al jaren toepast, kan bijdragen aan een beter functionerende markt voor BDS. Daarbij kwamen ook nieuwe manieren aan bod om met BDS-aanbieders samen te werken, waaronder innovatieve vormen van subsidiefinanciering. De eerste resultaten van deze aanpak werden tijdens het seminar gepresenteerd. Een rapport volgt later deze maand. DGGF en haar partners blijven hierover in gesprek met BDS-aanbieders en hun financiers om de markt verder te versterken.
(3) Voor wie werkt financiering?
Tot slot stond een discussie in het teken van vrouwelijke ondernemers. Daarbij werd opgemerkt dat de meerwaarde van het ondersteunen van door vrouwen geleide mkb-bedrijven inmiddels breed wordt erkend. De focus lag daarom op de vraag hoe financiële instellingen beter kunnen inspelen op hun specifieke behoeften.
De discussie richtte zich vervolgens op de vraag hoe financiële instellingen vrouwelijke ondernemers beter kunnen bereiken en bedienen. Daarbij werd gebruikgemaakt van het raamwerk en de toolkit What Enables Her Business to Grow. Deze helpen financiële dienstverleners, BDS-aanbieders, financiers en toezichthouders om beter inzicht te krijgen in de verschillende groepen vrouwelijke ondernemers en hun behoeften.
Dit vraagt om een beter begrip van vrouwelijke ondernemers en hun bedrijven. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar de onderneming zelf, maar ook naar factoren die van invloed kunnen zijn op de bedrijfsvoering en groeimogelijkheden. Dit biedt meer mogelijkheden om vrouwelijke ondernemers in opkomende markten beter te ondersteunen en toegang te geven tot passende financiering en ondersteuning.